Dario Fo efsanesi

altİtalyan tiyatro yazarı ve yönetmeni Dario Fo 90 yaşında hayatını kaybetti.

Yazarlığa küçük kabare türünde yazılar ve tiyatrolara dair yergili küçük komedi revüleri yazan bir metin yazarının yanında başlayan Dario Fo, bu türü o kadar çok sevmiş olacak ki bir süre sonra yergileriyle ünlendi. Bunu yaparken ise diğer yazarlardan farklı olarak insanları acaip bir şekilde güldürebiliyordu.

Toplumsal sorunların hepsini alaycı bir şekilde ele aldı. Bu yüzden hiçbir zaman resmi makamlarca sevilmedi hatta hep engellenmeye çalışıldı. Ama bildiğinden asla şaşmadı. En somut örneği ise bu sene Türkiye’de oyunlarının yasaklanma kararıydı. Ama o yine bildiğinden şaşmadı ve bununla mücadele etmeye karar verdi. Bu kararı ise “Türkiye’de Tiyatro açacağım” açıklamasıyla herkese duyurdu.

France Rame ile evliliğinden sonra Dario Fo – France Rame Topluluğu’nu kurdu… Bu ikili kısa bir sürede farklı bir tiyatro türü yani ajit-prop tiyatrosu’nu geliştirmeye başlamışlardır.

1973'te Mistero Buffo oyunundaki rolü ile geniş kitlelerce tanındı… Bu oyun, ortaçağ gizem oyunlarının çağdaş bir uyarlaması olmasına rağmen hem o dönem hem de bu dönem açısından hayli günceldir.

1981 yılında “Sonning Ödülü”, 1986 yılında “Obie Ödülü”, 1997 yılında “Nobel Edebiyat Ödülü” ve 1997’de ise “İtalya Kültür ve Sanat Altın Madalyası” olmak üzere toplamda dört ödül kazanarak sanatçı kimliğini taçlandırmıştır.

Bu topluluk oynayacak salon bulamamak, kaçırılma, öldürülme ve hapis cezası teşebbüslerine rağmen hareketini sürdürdü…

“Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü”, “Klaksonlar, Borazanlar ve Bırtlar”, “Elizabeth, Neredeyse Kadın”,”Kadın Oyunları”, “Ödenmeyecek, Ödemiyoruz”, “Japon Kuklası” ve “Açık Aile” olmak üzere 7 oyunu vardır. “Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü” en bilinen oyunu olarak kabul edilir.

Bir anarşistin tutulduğu emniyet binasının camından atlayarak başlayan garip hikayesi anlatılır. Eleştirel bir güldürü olarak da kabul edilen bu oyun herkesce en fazla bilinen oyunu olmuştur.